نقش سنگ طبیعی در گواهی لید(LEED)

سنگ ساختمانی که ذاتا دوستار زمین است، مزیت هایی به مراتب بیش از فلز، بتن، شیشه و لمینت‌های پلاستیکی دارد. زیرا این نوع از مصالح هم مصرف انرژی زیادی در پردازش کارخانه ایی خود دارند و هم باعث ایجاد آلودگی های آب و هوایی می شوند. هم چنین سنگ ساختمانی، به عنوان‌یک تولید کاملا طبیعی، نسبت به تولیدات سنگ ترکیبی و مصنوعی برتری های قابل توجه دارد. ضمنا جایگزین قابل قبولی برای انتخاب مصالح ساختمانی پایدار(تاب آور) در پروژه‌های سبز است. پس اگر چه در شورای همکاری خلیج فارس معرفی سنگ ساختمانی محدود شده، اما اساسا روند رو به رشدی در پروژه هایی که نیاز به گواهی ساختمانی لید دارند مشاهده شده است.
 


خصوصیات سنگ ساختمانی
سنگ ساختمانی رفتارهای ذاتی دارد که شامل؛ قابلیت بازیافت،  دوام زیاد و سهولت در حفظ و نگهداری آن است. که این رفتارها آن را محصولی دوست دار محیط زیست طبیعی معرفی کرده است. علاوه بر این که هیچ ماده‌ی سمی در فرآوری این محصول استفاده نشده، هیچ نوع از تولیدات گاز گلخانه ایی از آن منتشر نگردیده‌‌است و آب مصرفی در طول فن آوری آن تقریبا به طور کامل بازیافت می شود. در کنار این خصوصیات، صنعت سنگ طبیعی با به حداقل رساندن هدر رفت انرژی، جلوگیری از آلودگی و صرفه جویی در منابع طبیعی در ایجاد فرآیند دوست دار محیط کار می کند.
با افزایش تقاضا برای ساختمان های سبز، کارخانه های کاشی و سرامیک نیز شروع به تولید کاشی هایی از مصالح بازیافتی کرده اند و عمده‌ی تولیدکنندگان سرامیک و کاشی چینی در خاورمیانه انواع تولیدات سبز را که بتواند کیفیت ساختمان سبز را بهبود بخشد، معرفی می کنند.
ضمن این که برخی از تولیدکننده های کاشی و سرامیک از شیشه های قابل بازیافت در تولیدات سرامیکی خود، کاربردهای لعابی در روند استانداردهای پایداری استفاده می کنند. با توجه به کیفیت سنگ و تولیدات سنگی، مشخصات ارائه شده توسط مشاوران در پروژه ها راضی کننده‌است.

در شورای همکاری خلیج فارس، بالاترین اولویت؛ اعتبار بخشی به موجودیت تولیدات سنگی در استانداردهای ساختمانی سبز در جهت دستیابی به اعتبار لید می باشد.
در سال 1993، انجمن ساختمان سبز ایالات متحده، تحت نظر کمیته‌ی محیط زیست انستیتو معماری آمریکا تشکیل شد. این انجمن برای مدیریت و سنجش ساختمان های پایدار نیازمند‌یک ابزار بود. آن‌چه که امروز به نام گواهینامه‌ی لید شناخته می شود، همان ابزار است. در سال 1998 اولین ویرایش گواهینامه‌ی لید برای ارزیابی ساختمان های سبز مورد استفاده قرار گرفته و طی سال های گذشته بارها این گواهینامه ویرایش شده و امروزه ما از نسخه‌ی سوم این گواهینامه استفاده می کنیم.


هرچند که از گواهینامه‌ی لید به عنوان استاندارد ملی ایالات متحده برای ارزیابی ساختمان های سبز نام برده‌شده است اما جامعه‌ی جهانی نیز آن را به عنوان معیاری برای سنجش در طراحی، ساخت و بهره برداری از ساختمان هایی که مدعی عملکرد سبز در قبال محیط اطراف هستند، پذیرفته است. اعتبار این گواهینامه تا حدی است که وقتی به قسمت پیشنهاد شغل ها در سایت آرچینت سر بزنید می بینید که در کنار تمام مهارت‌هایی که از شما انتظار دارند(هم چون؛ سابقه‌ی کار، توانایی های کارگاهی آشنایی به نرم افزار و...) توانایی طراحی در قالب این گواهینامه نیز حائز اهمیت بوده و به عنوان‌یکی از شرایط استخدام به ویژه در آمریکا مطرح شده‌است. این گواهینامه در سال 2000 از طرف انجمن ساختمان های سبز آمریکا گسترش‌یافته است. ذکر این نکته لازم است، که؛ گواهینامه‌‌ی لید برای هر نوع ساختمانی و با هر ابعادی صادر می شود.

 

مقررات برای صنعت سنگ در شورای همکاری خلیج فارس
در الزامات لید، سنگ مورد استفاده در‌یک ساختمان سبز باید حداکثر تا شعاع 800 کیلومتری ساختمانی که ساخته می شود، خاک برداری شود.
اول این که؛ این ‌یک مزیت برای کمپانی های تولید محلی محسوب می شود. نکته‌ی مثبت دوم این است، که؛ سنگ صد در صد مورد استفاده مجدد قرار می گیرد و می تواند برای ساخت و ساز جدید ‌یا استفاده در فرش کردن ‌یا خرد کردن برای کاربرد مصالحی بازیابی شود. سوم هم این که؛ بازیافت سنگ های غیر قابل استفاده در‌یک فرم متفاوت و با شکستن سنگ های ناصاف و تبدیل به بلوک های ساختمانی استاندارد برای کاربردهای کاشی، شیوه‌ی دیگری از روش های کاهش هزینه و هدر رفت می
باشد. هم چنین از روش‌های سبز برای پاک کردن سنگ(جهت استفاده‌ی مجدد) ارائه شده ،که می توان به؛ حذف کردن پوسته های سیاه سنگ گچ از روی مرمریت و سنگ آهک، به روش استفاده از باکتری های کاهنده‌ی سولفات بر روی پوسته اشاره نمود.

 


مطابق سیستم رتبه‌ی ساختمانی لید، سنگ و مجموعه‌ی تولیدات سنگی به رشد کیفیت ساختمان و رسیدن به اعتبار لید در چند رتبه بندی کمک می کنند، که عبارتند از:


1-اعتبار(SS) 701 : سایت ها و زمینه های قابل تحمل(تاب آور و پایدار)
کاهش جزیره‌ی گرمایی؛ استفاده از سنگ هایی با رنگ روشن با‌ یک بازتابنده‌ی شاخص خورشیدی از 29 و بیش تر از آن که می تواند اثر جزیره‌ی گرمایی را کاهش دهد.


2-اعتبار(EA) 1: انرژی و اتمسفر
سنگ طبیعی؛ جرم حرارتی خوبی دارد که اثر مثبتی در روند حرارتی هوای محیطی فضاهای بسته و کارآیی انرژی آن ها دارد.


3-اعتبار(MR) مصالح و منابع
با توجه به دوام سنگ، در رده بندی مصالح و منابع چند اعتبار وجود دارد که می تواند بالقوه باشد.


4-اعتبار(MR) 101و102: استفاده‌ی مجدد ساختمانی
حفظ و نگهداری 75 تا 95 درصد دیوارها، کف ها و بام موجود؛ این اعتبار زمانی داده می شود که هدف بقای چرخه‌ی حیات ساختمان‌های موجود در پروژه باشد.


5-اعتبار(MR)2/1،2/2: مدیریت ضایعات ساخت و ساز50 تا 70 درصد

این اعتبار زمانی داده می شود که "ضایعات" سنگی استفاده شده در ساخت، به سمت استفاده‌ی مفید به جای دفع شدن تغییر جهت داده می شوند.


6-اعتبار1/3 ، 2/3: مصالح قابل استفاده‌ی مجدد؛ 5 تا10درصد
اگر تولیدات سنگ سالم بتواند مورد استفاده‌ی مجدد برای هدف طراحی ‌یک ساختمان قرار گیرد، چنین اعتباری داده خواهد شد.


7-اعتبار(MR)1/5 ، 2/5: استخراج 10 تا 20 درصد تولید، استخراج و فرآوری مصالح منطقه‌ای
اگر پروژه از نوعی سنگ طبیعی استفاده کند که تولید، اکتشاف، استخراج و برداشت آن در محدوده‌ی فاصله‌ی 800 کیلومتری(500مایلی) مکان پروژه باشد، برای حداقل 10 درصد ارزش کل مصالح به کار رفته در پروژه این اعتبار داده می شود.

 

8-اعتبار(ID)؛ ابداع و طراحی
استفاده از سنگ طبیعی می تواند به منظور کمک به عملکردی خاص و استثنایی در مناطق برای ارتقای ارزش چرخه‌ی حیات، پایداری، دوام، مقاومت و افزایش کیفیت هوا باشد.
از دید جهانی شورای سنگ در حوزه‌ی استاندارد پایداری برای سنگ طبیعی سال 2014، پرسش نُه جنبه‌ای در حوزه های معدن داری و عملیات ساخت اعلام شده است، که شامل؛ مصرف آب و بازیافت آن، حفاظت و حمل و نقل، مدیریت کارخانه و سایت، احیای زمین و استفاده‌ی سازگار، مدیریت ضایعات و مصالح فرآوری شده مازاد، مدیریت مصالح و مواد شیمیایی ایمن تر و توجه به سلامتی و بشریت می باشد.

 


در این استاندارد جدید، پایداری سنگ طبیعی شامل؛ این که سنگ چگونه استخراج می شود، چگونگی فرآیند حمل و نقل آن، چگونگی تاثیر استفاده از تجهیزات آن و محیط ها و مردمی که با آن کار می کنند، مد‌نظر قرار داده شده است. با توجه به ارزش های فوق در گواهی لید، بررسی روند تجارت سنگ در منطقه‌ی خاورمیانه و شمال آفریقا قابل توجه خواهد بود.
صنعت سنگ طبیعی؛ با به حداقل رساندن هدر رفت انرژی، جلوگیری از آلودگی و صرفه جویی در منابع طبیعی در ایجاد فرآیند دوستدار محیط زیست فعالیت می کند و ارزش خاصی را برای خود ایجاد کرده است. به طوری که می توان با ارائه‌ی آن به جای مصالح مصنوعی نقشی پر رنگ را در بازار مصرف به نمایش گذاشت. هم چنین فعالیت این صنعت در خاورمیانه می تواند به عنوان یک بخش اقتصادی  دارای اهمیت بسیار خود را به رخ بکشد. بنابراین، توجه به ضرورت مصرف بهینه‌ی آن  می تواند چه برای محیط زیست چه برای صنعت و چه برای بخش ساختمانی مفید واقع شود.

 

 

 

 

منبع:مجله ی دانش سنگ |ضمیمه علمی کناب هفدهم راهنمای سنگ ایران | مرداد 95

 

 گرد آوری :

شراره مولوی چترودی | کارشناس ارشد مهندسی معماری

 

کمپین#ارزش_سنگ

توجه‌به «منابع طبیعی پایان‌پذیر» بیشتر معطوف به منابعی چون نفت، گاز، آب، درخت و ... می‌باشد. در این میان توجه به‌اهمیت و ارزش سنگ، به‌عنوان یکی از سرمایه‌های طبیعی و اقتصادی بسیار ناچیز بوده است. با این پیش‌زمینه گروه ساخارا و آژیانه، در راستای فرهنگ‌سازی این مهم، اقدام به‌ راه‌اندازی کمپین#ارزش_سنگ نموده تا با برشمردن آسیب‌هایی ناشی از نابودی هرقطعه سنگ به طبیعت، اقتصاد و نیروی‌انسانی، فرآوری‌کنندگان و مصرف‌کنندگان را به‌سمت استفاده بهینه از این سرمایه، هدایت کند و نشان دهد مصرف صحیح سنگ چه‌سهم بزرگی در حفاظت از طبیعت، سرمایه‌های اقتصادی و نیروی کار ایفا می‌کند.

تماس با ما